Almmuhus: Háliidat go bargat mearra- ja áhpeáššiiguin Sámiráđis?
Govva: Anne Henriette Nilut
Sámiráđđi ohcá áŋgiris mielbargi ođđa mearra- ja áhpeguovlluidprošektii Sámis. Prošeakta galgá váikkuhit sámi mearra- ja áhpeguovlluid suodjaleami. Mii ohcat du gii háliidat bargat politihkain, birasáššiiguin ja eamiálbmotvuoigatvuođaiguin.
OHCANÁIGEMEARRI: 01.06.2026
Prošeavtta birra
Sámiráđđi galgá ráhkadit strategiija mo buorebut suodjalit mearra- ja áhpeguovlluid Sámis. Mihttomearri lea suodjalit árbevirolaš sámi mearraguovlluid. Prošeakta bistá 3 jagi. Barggus lea sáhka plánemis, riikkaidgaskasaš ovttasbarggus ja eiseválddiid, ealáhusaid ja investoriid váikkuheamis.
-
Mii ohcat olbmo gii sáhttá leat fárus ovddideamen prošeavtta. Virgi sáhttá leat seniorráđđeaddin dahje ráđđeaddin. Dat lea du vásáhusaid ja duogážis gitta.
Guovddáš barggut leat:
Leat fárus hábmet strategiija mearraareálaid suodjaleamis Sámis.
Nannet eamiálbmogiid oassálastima riikkaidgaskasaš proseassain, earret eará OSPARas.
Váikkuhit dasa ahte eamiálbmotdiehtu geavahuvvo riikkaidgaskasaš mearrádusain.
Plánet ja čađahit váikkuhanbargguid politihkkáriid ja eiseválddiid ektui.
Hukset ovttasbarggu eará organisašuvnnaiguin ja oassálastiiguin olahan dihte politihkalaš rievdadusaid.
Sihkkarastit ahte sámiid beroštumit ja vuoigatvuođat guldaluvvojit ja gozihuvvojit riddo- ja mearraguovlluid geavaheami ja suodjaleami oktavuođas.
-
Mii ohcat du gii beroštat mearas, birrasis ja sámi kultuvrras ja servodagas. Mii áinnas háliidat ohcciid geain leat iešguđetlágan bargohárjáneamit. Sihke aiddooahppan ja hárjánan ohccit sáhttet ohcat.
Mii deattuhit:
Buorre áddejupmi sámi servodatdilis ja politihkalaš proseassain.
Ahte nákce bargat iešheanalaččat, struktuvrralaččat ja ulbmillaččat.
Buorre dáidu gaskkustit, sihke čálalaččat ja njálmmálaččat.
Relevánta oahppu, ovdamearkka dihte riektediehtagis, servodatdiehtagis, birasbiologiijas dahje sullasaš. Relevánta vásáhusat sáhttá buhtadit oahpu. Sáhttá ovdamearkka dihte leat vásáhus strategalaš politihkalaš bargguin.
Giellamáhtut: Don fertet máhttit dárogiela ja eŋgelasgiela. Máhttu ovtta dahje máŋgga sámegielas deattohuvvo.
-
Dát lea áidnalunddot vejolašvuohta bargat dehálaš áššiiguin Sámis. Don šattašit oassin nanu riikkaidgaskasaš fágabirrasis Sámiráđis. Don oaččošit buori vejolašvuođa ovdánit sihke persovnnalaččat ja fágalaččat. Mii fállat bargosaji man sáhttá heivehallat ja mas leat miellagiddevaš barggut. Bargu sáhttá váikkuhit min vuonaid ja riddoguovlluid boahtteáigái.
-
Guhkkodat: Prošeaktavirgi, 3 jagi
Álgin: Farggamusat, šiehtadusa mielde.
Bargobáiki: Šiehtadusa mielde.
Bálká: Šiehtadusa mielde du gelbbolašvuođa vuođul.
-
Sámiráđi váldočállil, Áile Jávo, ja Olmmošvuoigatvuođaossodaga hoavda, Eirik Larsen, vástideaba jearaldagaide virggi birra, tlf. +47 950 25 926/+47 970 80 217.
Ohcamuš mildosiiguin galgá sáddet Sámiráđđái e-poastta bokte saamicouncil@saamicouncil.net ovdal 01.06.2026.
Sámiráđđi lea eaktodáhtolaš, sorjjasmeahttun kultuvrralaš ja politihkalaš ovttasbargoorgána sámi organisašuvnnaide Suomas, Norggas, Ruoššas ja Ruoŧas. Váldoulbmilin lea gozihit sámiid vuoigatvuođaid ja beroštumiid oktan álbmogin ja nannet sámiid oktiigullevašvuođa riikkarájiid rastá. Ráđđi bargá maiddái riikkaidgaskasaččat ovddidit ja suddjet sámiid ja eará álgoálbmogiid vuoigatvuođaid. Das leat njeallje ossodaga: Árktalaš ja birasáššit, olmmošvuoigatvuođat, kultuvra ja EU-áššit.