Dásseárvopod
Podda mii hupmá Sámi sohkabealis ja dásseárvvus
Doahpagat dásseárvvus nu go sohkabealli, queer, feminisma, maskulinitehta leat sánit mat devdet politihkalaš dáhtu gieđahallat ovttaskas olbmo vuoiggalaččat beroškeahtta gullevašvuođaid ja definišuvnnaid.
“Didjiide, nuorra dievddut ja nissonat, háliidan dadjat ovtta sáni. Min álbmoga boahtteáigi lea din gieđaid hálddus.
Dii vieljat ja oappát ruoŧabeal Sámis, háhket buot máhtu maid sáhttibehtet oažžut ja dorjot heajubuid geat rahčet birget ja jurddaš min boahtteáigemihttu!
Didjiide, de vuorrásat, geat vuostegieđaid čađa lehpet sávron, servet valvin min servviide. Ii oktakte sápmelaš galgga váillahuvvot min searvvis.”
Ná celkii ja čálii Elsa Laula 1904 girjjis Eallit vai jápmit, duohtavuođasánit sámi diliid birra. Su perspektiivvas leat sohkabealit ja buolvvat mielde ovdánahttimin iežamet servodaga. Dán sáhttá maid ipmirdit sámi dásseárvun.
Sámeráđi ja Suoma Sámiid Guovddášsearvi guorahallat oktasaš poddas mo hupmat dásseárvvu birra, mii dásseárvu lea ja mo loktet ášši almmolaš digáštallamii.
Poddaid jearahalli lea Anne Wuolab. Teknihkalaš hábmen lea Forest People bokte.
Dovdonuohtta: Alex MakeMusic - Good Days.
Don sáhtat maid guldalit poddas dás: Spotify, Apple Music
Poddaid jearahalli lea Anne Wuolab
Oassi 1: Dievddut ja dásseárvu
Dán poddas guorahallat mo ságastallat dásseárrvu birra ja mat livčče áššit mat gullet sámi dásseárvui. Ja mun gii jođihan podda lean Ánddáid Ánne, Ánne Wuolab. Sámis leat unnán dievddut, jus jo oktage, geat almmolaččat hupmet dásseárvvu birra sáhtášii jearrat gos sii leat ja manne dát ii geasut sin. Lasse Valkeapää orru Anáris ja bargá Sámedikkis. Son lea muhtun dain dievdduin gii searvvai sohkabeali máhtooguovddu dásseárvoságastallamii dievdduid sohkabealrollaid birra.
Guossi Lásse Valkeapää
Govva: Adriana Sanz
Oassi 2: Dutkan sohkabeliid birra Sámis
Dán poddas guorahallat mo ságastallat dásseárvvu birra ja mat livčče áššit mat gullet sámi dásseárvui. Mun gii jođihan podda lean Ánddáid Ánne, Anne Wuolab.
Gender, sohkabealli, genus leat dutkamuša doahpagat go dutket sohkabealis ja makkár mearkkašupmi dain leat servvodaga politihkas, sosiála oktavuođain ja kultuvrras. Man dilis lea dásseárvu Sámis ja maid dadjá dutkan dán birra? Torjer Olsen, orru Romssas ja lea dutki ja jođiha sámi dutkamiid guovddáža Romssa Universitehtas. Son lea mielde dutkanfierbmádagas mii bargá Sámi sohkabeale fáttáin.
Guossi Torjer Olsen
Govva: UiT Norgga árktalaš universitehta
Oassi 3: Nisson boazodoalus ja dásseárvu
Dán poddas guorahallat mo ságastallat dásseárvvu birra ja mat livčče áššit mat gullet sámi dásseárvui. Ja mun gii jođihan podda lean Ánddáid Ánne, Anne Wuolab. Boazosiidda doallat lea goit leamaš bearraša oktasaš barggut ja nu doaibman dásseárvosažžan. Muhto dál geahčastuvvet barggut dievdobargun ja nissonbargun boazodoalus ja nu dásseárvu lea skierbmugoahtán.
Marianne Ketola lea boazobargi Giehtaruohttasa bálgosis, suomabeal Garasavvonis. Son maid bargá Sámi duojis. Son lea okta dain gii searvvai sohkabeali máhttoguovddu boazoealáhusa dásseárvoságastallamii.
Guossi Marianne Ketola
Govva: Vilho Nyyssönen
Oassi 4: Luohttámusdoaibma dásseárvui
Dán poddas guorahallat mo ságastallat dásseárvvu birra ja mat livčče áššit mat gullet sámi dásseárvui. Ja mun gii jođihan podda lean Ánddáid Ánne, Anne Wuolab. Sápmi ii riekta oror asttamin bargat sohkabeal dásseárvvuin, danne go leat nu máŋga vuoigatvuođa ráhčamušat mat orrot mávssoleabbo ja duođaleabbo. Christine Olsén-Nikkinen orru Staares. Son lea searvan nissonorganisašuvdnii, Niejda, mat máŋggaid jagiid leat ovddidan nissoniid áššiid ja dásseárvvu. Christine lea okta dain gii searvvai sohkabeali máhttoguovddu dásseárvoságastallamii.
Guossi Christine Olsén-Nikkinen
Govva: Andreas Eriksson
Dát podda lea oassi Sámiráđi ja Suoma Sámiid Guovddášsearvi oktasaš Interreg Aurora prošeavttas ReCap ASáp: Regaining capacity in a changing Sápmi. Loga eambbo ReCap ASáp prošeakta birra DÁS.
Prošeavtta ruhtadeaddjit:
